Rode biet en kanker?

Recent wetenschappelijk onderzoek richt zich onder andere op de mogelijke rol van rode biet bij kanker[1]. Deze studie beschrijft hoe bioactieve stoffen uit deze planten en dan met name betalainen uit rode biet (Beta vulgaris) in laboratoriumomstandigheden invloed hebben op kankercellen. Recentere studies lijken deze bevindingen te bevestigen en geven meer inzicht in de onderliggende werkingsmechanismen.

Eén van de belangrijkste bevindingen is dat deze stoffen de groei van kankercellen lijken te kunnen remmen. Dit gebeurt via verschillende mechanismen. Zo kunnen betalainen apoptose ('celdood') stimuleren, een proces waarbij beschadigde of ongewenste cellen zichzelf gecontroleerd afbreken. Dit is een cruciale functie, omdat kankercellen juist gekenmerkt worden door het vermijden van deze geprogrammeerde celdood. Een recente studie naar darmkankercellen laat zien dat betanine en bietextract apoptose significant verhogen en gepaard gaan met verhoogde expressie van pro-apoptotische genen zoals caspases, terwijl anti-apoptotische genen worden onderdrukt[2]. Daarnaast laten de onderzoekers zien dat deze verbindingen de celdeling kunnen vertragen. Ze grijpen in op signaalroutes die betrokken zijn bij proliferatie, waardoor tumorcellen minder snel groeien en zich minder agressief gedragen. Experimenteel onderzoek toont aan dat deze remming dosis- en tijdsafhankelijk is, wat wijst op een directe biologische werking op kankercellen. Ook zijn er aanwijzingen dat de stoffen invloed hebben op genexpressie en celcyclusregulatie[3].

Een ander belangrijk aspect is het effect op angiogenese, het proces waarbij tumoren nieuwe bloedvaten aanmaken om zichzelf van zuurstof en voedingsstoffen te voorzien. De studie suggereert dat componenten uit rode biet dit proces kunnen remmen, wat de groei en verspreiding van tumoren mogelijk beperkt. Daarnaast wijzen recente reviews erop dat betalainen ingrijpen op meerdere intracellulaire routes die betrokken zijn bij tumorontwikkeling en celoverleving[4].

Verder wordt beschreven dat deze natuurlijke stoffen oxidatieve stress in kankercellen kunnen beïnvloeden. Hoewel antioxidanten normaal gesproken cellen beschermen, kan verstoring van de redoxbalans in kankercellen bijdragen aan celschade en celdood. Dit mechanisme wordt in recente literatuur verder ondersteund en gezien als onderdeel van de antitumorale werking van betalainen[4][5].

De onderzoekers wijzen ook op de potentiële rol van deze stoffen als aanvulling op bestaande kankerbehandelingen. Reviews suggereren dat bioactieve stoffen uit rode biet mogelijk ingezet kunnen worden als aanvullende therapie vanwege hun relatief lage toxiciteit en brede werking op meerdere biologische processen[4].

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten van dit onderzoek voornamelijk afkomstig zijn uit in-vitrostudies en dierstudies. Er is nog onvoldoende klinisch bewijs om harde conclusies te trekken over de effectiviteit bij mensen.

Verdere studies, met name klinische trials, zijn nodig om vast te stellen of deze veelbelovende effecten daadwerkelijk vertaald kunnen worden naar praktische toepassingen in de behandeling van kanker.

Toch laat het onderzoek zien dat stofjes uit de rode biet interessante kandidaten zijn binnen kankeronderzoek, maar dat toepassing in de medische praktijk nog vooral toekomstmuziek is. Vandaar ook het vraagteken in de kop van dit artikel.

[1] Ninfali et al: C-Glycosyl flavonoids from Beta vulgaris cicla and betalains from Beta vulgaris rubra: antioxidant, anticancer and antiinflammatory activities—A review in Phytotherapy Research - 2017
[2] Saber et al: Anticancer properties of red beetroot hydro-alcoholic extract and its main constituent betanin on colorectal cancer cell lines in BMC Complimentary Medicine and Therapies - 2023
[3] Saldanha Coimbra et al: Antioxidant capacity, antitumor activity and metabolomic profile of beetroot-derived compounds in Metabolites - 2023
[4] Hadipour et al. Biological effects of red beetroot and betalains: A review in Phytotherapy Research - 2020
[5] Martines et al: Betalains: A Narrative Review on Pharmacological Mechanisms Supporting the Nutraceutical Potential Towards Health Benefits in Foods - 2024